Overprikkeld vs onderprikkeld
Overprikkeling of onderprikkeling?
Overprikkeling en onderprikkeling lijken lijnrecht tegenover elkaar te staan, maar niets is minder waar. Wanneer je kijkt naar de gedragingen die bij beide kunnen horen, kom je erachter dat het verschil in uiting soms verrassend klein is.
Zo kan schreeuwen zowel wijzen op overprikkeling als op onderprikkeling. Het verschil? Dat hangt af van de situatie. Wat gebeurt er? Wie zijn er aanwezig? Hoe zijn de verhoudingen tussen de mensen in de ruimte? Is het rustig, dan ligt onderprikkeling meer voor de hand en vice versa.
Maar wat als een deelnemer zelfstandig en rustig met een bal speelt, en de bal opeens alle kanten op gaat? Het rustige spel verandert ineens in een ongeregeld zooitje, gepaard met geluiden die zowel kunnen passen bij onderprikkeling als overprikkeling. Dan lijkt het erop dat het spel met de bal voorbij is.
Voor de vervolgstap is het belangrijk om in te schatten of er sprake is van onderprikkeling of overprikkeling. Bij overprikkeling wil je rust bieden in een veilige omgeving, terwijl je bij onderprikkeling juist wilt stimuleren en activeren.
In beide situaties is het belangrijk om goed naar de context te kijken en nabijheid te bieden. De juiste aanpak hangt af van wat er vervolgens gebeurt: neemt de onrust toe of keert de rust terug? Door aandachtig te observeren en aan te sluiten bij de behoefte van de deelnemer, kun je beter bepalen wat op dat moment nodig is.
Kijk niet naar het gedrag alleen, maar ook naar welk verhaal het je probeert te vertellen! Zo kijken we niet naar de beperkingen van een deelnemer, maar naar de mens.
Heb je aanvullingen of kom je graag in gesprek? laat je reactie achter!